Select Page

Auteur: Caroline

Aan tafel

Een doordeweekse avond, dinsdag.  Augustus. De emigranten hebben het land in bezit genomen. Hele gezinnen uit Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Frankrijk en de VS zijn een maand hier om hun familie te bezoeken. Te eten als toen, te zíjn als toen met de verworvenheden van nu – op de tast naar het ouderwetse Portugal dat ze twintig jaar daarvoor achterlieten. De eerder rustige wegen worden nu beracet door luxe BMW´s  en Mercedessen die toeteren. Seinen met hun lichten. Te snel invoegen. Bijna de bocht uit vliegen bij de afrit. Andere Portugezen zijn het geworden, deze ´in betweens´. Niet langer tevreden met weinig. Trots op hun bezit. Ongeduldig, tijd is geld – geworden. De maand van de bosbranden,  er is al zo´n 18.000 hectare verloren gegaan. Vrijwel elke dag gemiddeld 50 bosbranden. De bergen soms dagenlang onzichtbaar achter een rookgordijn.  De adem in bij brandalarm. Helikopters gemeengoed deze maand. De dappere brandweerlieden werken letterlijk dag en nacht non-stop totdat ze niet meer op hun benen kunnen staan. Dinsdagavond dus. Geen tijd gehad om te koken dus óp naar het cafeetje in het dorp. Het dorp is klein, zo´n duizend inwoners, maar in het rijke bezit van drie prima eetgelegenheden. Het gerenommeerde restaurant waar van heinde en verre rijke Portugezen authentiek Portugees komen eten in een donkere zaal met grote tonnen in de hoek en daarboven een televisie aan elke muur. Als...

Read More

Português

´Bem-vindo tudo, nós tentar distribuir os formulários para o teste …´ (Hartelijk welkom allemaal, we gaan nu de formulieren voor de test uitdelen…) Dat was geen vervelende ochtend, deze druilerige donderdagmorgen in Coimbra. In het hart van de unieke eeuwenoude universiteitsstad staan de diverse faculteiten op de heuvel boven de Mondego. Waaronder ook de letterenfaculteit. Alleen al daar rondlopen is een voorrecht. De trappen op en langs de beelden het gebouw naar binnen op zoek naar het ´amfitheater´is dan ook bepaald indrukwekkend. In de gangen veel jongeren, merendeels Aziatisch. Het promotiefilmpje van deze ´intensieve taalcursus Portugees voor buitenlanders´is niet voor niets louter in het Mandarijn op de webpagina te bewonderen. Daar tussendoor, bijna onzichtbaar, gaan ook wat ouderen schuil achter jonge drukpratende lijven. Mensen zoals ik, die op eigen houtje de taal bijeengeklungeld hebben maar het nu wat meer gedegen willen aanvliegen. Of mensen zoals M., die met een taalles van één uur per week wel centimeters maakt maar nog geen meters. Dat kan anders! Vonden zij en haar vriend, en later ook ik schoorvoetend. Weer naar school, drie weken lang. Terwijl het heel druk is met werk. Een aantal gesprekjes met Portugezen haalden me over de streep.  Gesprekjes over ditjes en datjes met buren stokten waar het net leuk werd. Gesprekken over problemen met de waterpomp liepen juist goed. Telefoontjes die plots vloeiend gingen gaven me een euforisch...

Read More

Constipado

´Estás constipada frequentemente?´ vraagt onze professora Carla me in de taalles. Altijd weer even schrikken als je de beurt krijgt, al krijgen we dat de hele dag door. Maar dan met zo´n vraag?! Cultuurverschillen, flitst door mijn hoofd.  Of ik vaak consitpatie heb – waar of niet – is voor de meeste volkeren nou niet meteen een onderwerp waar je het openlijk over hebt, temidden van veertien andere, veel jongere, medestudenten. Voordat ik antwoord kan geven port buurvrouw M. me in mijn zij en sist dat ´constipado´ verkouden betekent in het Portugees. Boeiende weken, deze laatste. Als eerder beschreven in ´Português´ zijn we weer even student,  M. en ik. In Coimbra. Aan de letterenfaculteit. Om Portugees te leren spreken. Waar ik voorheen tevreden was met mijn vlot geproduceerd eigen fabrikaat in conversatie, blijkt het inmiddels een godswonder dat ooit ook maar iemand deze aaneengeplakte woorden die ik aanzag voor ´Portugees´ welwillend en zelfs begripvol heeft aangehoord. En dus zitten we elke dag braaf urenlang op de houten schoolbankjes. Gedreven door de wens ons verstaanbaar te maken in ons nieuwe land en de nieuwe landgenoten te begrijpen, al ging dat laatste al langer beter dan het eerste. De meesten in onze klas student, buurvrouw M. en ik tezamen op de leeftijd van opgeteld bijna de helft van de klas. We leren zonder blikken of blozen het ene nieuwe woord na...

Read More

Praxe

Stel je weer eens voor: je was 18 jaar oud en wilde niets liever dan het huis uit. Zou je met je ouders, broertjes en zusjes een hele dag in de rij hebben willen staan om je nieuwe faculteit te laten zien? …. Dat gaat in Portugal dus heel anders. Nadat de verse eerstejaars een hele dag in de brandende zon met hun familie hebben staan wachten om hun nieuwe faculteit te kunnen laten zien ….. … begint hun verdere inwijding in het ´academisch leven´: de ´praxe´.  Een traditionele en van oudsher stammende ´ontgroening´. Onder het motto ´Dura praxis, sed praxis´ (de ´praxe´is zwaar, maar het is de ´praxe´) ondergaan de nieuwelingen een jaar lang allerhande bijzondere bevelen.   Op het plein in de zon staan ze een week lang de hele dag (vieze) liedjes te zingen bijvoorbeeld. Of ze staan deemoedig het hoofd gebogen of zitten geknield de blaffende bevelen aan te horen, een bordje om de nek gebonden.   De jaren ´90 leverden antibewegingen op: de MATA (Movimento Anti Tradição Académica) en in Coimbra en in Aveiro waren zogeheten ´BAP´s´actief (Brigadas AntiPraxe). Dit heeft geleid tot openlijker discussies over wat wel en niet passende riten zijn, en er bestaat tegenwoordig zelfs een handboek ´Praxe´ waarin wordt omschreven wat wel en wat niet mag. Toch is het niet voor niets dat er ambulances en politie op zekere afstand...

Read More

Dagje zagen

´Ik zal je leren hoe je vuur maakt. Let goed op.´ We hingen samen over de vuurstapel, de meterslange takken en dunne boomstammen meer dan twee meter hoog opgetast. De stapel was grof geschat drie meter breed en zes meter lang. Zo´n grote stapel had ik nog nooit op mijn land gehad. Dennen, mimosa, eucalyptus. Maar wel nat. Ik kon zelf inmiddels, na jarenlang oefenen in zon, wind en zelfs regen, goed vuur maken. Kleine houtjes in dezelfde richting voeden aan de steekvlam die een robuust vuur moest gaan worden. Ik wist wanneer de mimosatakken, mits goed gegooid, een zucht wind zouden toevoegen aan een nipt vuur – om het daarmee over een drempel te brengen. Tot een groot vuur. Met vlammen die hoog oplaaien maar niet breed, die het niet op een lopen wilden gaan zetten. Vlammen die tevreden zouden vreten aan elke nieuwe toevoer maar niet hongerig om zich heen wilden bijten. Dat soort vuur. Dat kon ik maken. Maar linksom, rechtsom, naar wat ik wist kon een vuur niet geboren worden uit lange takken. En daarom liet ik me dit aanstaande wonder graag uitleggen door deze verweerde Portugees. Die zijn leven sleet met ronkende motorzagen, bomen die met een klap neervielen, kapotte wielassen, stortregens en brandende zon. En vuurstapels. De stammen die geld waard zijn op het scheve vrachtwagentje. De takken en dunne stammen lukraak op...

Read More
  • 1
  • 2